Στο προηγούμενο review μίλησα για το Zhang Yimou ως παράδειγμα  ‘love him or hate him’ σκηνοθέτη αλλά πραγματικά ακόμα πιο αντιπροσωπευτική είναι η περίπτωση του Γιώργου Λάνθιμου. Αυτός και ήταν ο λόγος που αποφάσισα να δω την ‘Ευνοούμενη‘ πολύ αργότερα, μέχρι να καταλαγιάσει ο πολύς ‘ντόρος’. Για μένα είχε τόσο ενδιαφέρον η ερμηνεία των αντιδράσεων, όσο και η ίδια η ταινία. Σάλος λοιπόν τους προηγούμενους μήνες για την ‘Ευνοούμενη’, από διθυράμβους τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, έως παθιασμένη, σχεδόν ‘οπαδική’ απέχθεια, κυρίως στο εσωτερικό. Βέβαια μετά την απονομή του Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου, οι περισσότεροι τουμπεκί. Διασκεδαστική κατάσταση, ας επιστρέψω όμως στην ταινία.

Δεν θα το αρνηθώ, αν και γνωρίζοντας την απήχηση των προηγούμενων πονημάτων του, αποφάσισα να έρθω σε επαφή για πρώτη φορά με το τελευταίο του έργο. Και απ’ότι κατάλαβα αποτέλεσε την καλύτερη εισαγωγή στο στυλ του καθ’ότι διεθνής παραγωγή με δυνατά ονόματα στους πρωταγωνιστικούς ρόλους και πιο ‘συμβατικό’ σενάριο. Η ταινία αποτελεί ουσιαστικά μια χιουμοριστική αποδόμηση του είδους του ιστορικού δράματος.

Βρισκόμαστε στην Αγγλία του 18ου αιώνα την περίοδο διακυβέρνησης της βασίλισσας Άννας (Olivia Colman), της τελευταίας των πολύπαθων Stuarts κατά την διακοπή της σχέσης της με την Δούκισσα Σάρα του Μάρλμπορο (Rachel Weisz) ως απόρροια του ακραίου της ανταγωνισμού με την ξεπεσμένη αριστοκράτισσα Abigail Masham (Emma Stone) με ‘μήλο της έριδος’, τί άλλο, μα την ίδια τη βασίλισσα φυσικά. Όλ’ αυτά την ώρα που έχουμε στο παρασκήνιο τη βασιλική αυλή και τους χειρισμούς της στον πόλεμο με τη Γαλλία.

Ο Λάνθιμος καταφέρνει τόσο θεματικά όσο και σκηνοθετικά να χειριστεί με ιδιαιτερότητα τον ευρυγώνιο φακό του, καταφέρνοντας να μου αιχμαλωτίσει το ενδιαφέρον. Τα ανάκτορα αποτέλεσαν το ιδανικό βασικό σκηνικό για να ξετυλιχτεί η λυσσαλέα πάλη εξουσίας τόσο μεταξύ των ευγενών, όσο και της Abigail με την Σάρα για την εύνοια της βασίλισσας. Σημείωση εδώ για τo στιβαρό ψυχολογικό στήσιμο των δύο αντιπάλων, που μας καθορίζει αποτελεσματικά τα αφηγηματικά πλαίσια, καθώς και την τρομερή ενέργεια στις ερμηνείες αφετέρου των Weisz και Stone. Προδοσίες, ψέματα και ρίσκα, με έντονη τη ‘γλώσσα του σώματος’ να δίνει ένα δυναμικό ρυθμό, που σε ένα παραδοσιακά αργό και στυλιζαρισμένο ύφος, όπως συμβαίνει συνήθως στις ταινίες εποχής, αν μη τι άλλο του προσφέρει μία μοντέρνα οπτική.

Μπορεί η χρήση του φακού να ξένισε πολλούς, αλλά δεν πιστεύω ούτε στο ελάχιστο ότι έχασε την εκφραστικότητα των ερμηνειών. Ισορροπεί χωρίς πολλά κουραστικά κοντινά πλάνα (που η ανάλυση της εικόνας στην εποχή μας τα αποδυναμώνει) και ακόμη περισσότερο εξυπηρετεί στο να χτίσει αυτή την απολαυστική ατμόσφαιρα εγκλεισμού και εφιαλτικού που σκηνοθέτες όπως ο Κιούμπρικ και ο Πολάνσκι έχουν αναδείξει. Πιθανότατα αν μας φέρνει πιο κοντά στην οπτική κάποιου από τους πρωταγωνιστές, είναι αυτή της βασίλισσας Άννας, η οποία αναδεικνύεται από την υπέροχα υστερική και επάξια οσκαρική ερμηνεία της Colman.

Η βασίλισσα Άννα της Colman βρίσκεται πραγματικά (όπως οι θεατές) στο ‘μάτι του κυκλώνα’ των πολιτικών συγκρούσεων της αυλής της, όντας παντελώς ανεπαρκής στο ρόλο που της έλαχε κληρονομικά και έρμαιο της πολιτικής σκακιέρας που έχουν στήσει οι διεφθαρμένοι αριστοκράτες και η Σάρα, η οποία όντας ικανότερη, προσπαθεί να κυβερνήσει στη θέση της, οπότε και βρίσκει την ευκαιρία της η Abigail. Βρίσκεται σε μια κατάσταση που περιορίζει τη ζωή της, τη στιγμή που η ίδια παίζει με τα όρια της νεύρωσης λόγω μοναξιάς, ποδάγρας και δεκαεφτά ανεπιτυχών τοκετών. Αλήθεια σε μια κοινωνία που οι γύρω σου προσπαθούν να σε εκμεταλλευτούν πλαγίως, ποια η διαφορά σου με την νευρωτική βασίλισσα;

Ψυχολογική ανάλυση και παράλληλα κοινωνικό σχόλιο με ξεκάθαρες τις αιχμές απέναντι στους διεφθαρμένους αριστοκράτες και τις δυνάμεις της εξουσίας. Σίγουρα σε σχέση με τη φήμη των προηγούμενων σεναρίων σε ταινίες του Λάνθιμου, εδώ τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Και καταφέρνει να τα περάσει με τόσο ανάλαφρο και γεμάτο βιτριολικό χιούμορ τρόπο, που πραγματικά δεν κατάλαβα πότε τέλειωσε η ταινία.

Οι ερμηνείες του κοινού και τα γούστα μπορεί να διαφέρουν. Δεν είναι ούτε όλα τα είδη για όλους, ούτε πολλοί είναι διατεθειμένοι να ‘ξεβολευτούν’ από τη ρουτίνα της εμπειρίας τους στις κινηματογραφικές αίθουσες. Είναι κρίμα όμως κάτι που έχει μία καλλιτεχνική αξία να καταβαραθρώνεται λεκτικά με αφορμή στοιχεία όπως η βωμολοχία ή οι λεσβιακές σκηνές. Στοιχεία που από την αυγή της δραματικής τέχνης αναδεικνύονται και είναι όλα μέρος της ανάγκης του ανθρώπου να αφουγκραστεί, να μετουσιώσει και να επικοινωνήσει, κάτι που ο Λάνθιμος κατά την ταπεινή μου άποψη, καταφέρνει περίτρανα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here